Τεχνικές Δαντέλας › Κέντημα στο Τούλι

Το ΤΟΥΛΙ προέρχεται από την γαλλική λέξη tulle (τουλ). Η Tulle είναι πόλη της Γαλλίας, στην Λωραίνη, στην οποία υφάνθηκε για πρώτη φορά αυτό το λεπτό διαφανές δικτυωτό ύφασμα, από πολύ λεπτές στριμμένες βαμβακερές και σπανιότερα μεταξωτές κλωστές. Στο τούλι, οι κλωστές του υφαδιού διασταυρώνονται με τις κλωστές του στημονιού, όχι από ορθή γωνία όπως συνήθως συμβαίνει στα υφάσματα, αλλά υπό κλίση και στα σημεία της διασταύρωσης περιπλέκονται.

Το 1809 η δαντέλα αυτή έπαψε να είναι χειροποίητη. Στο Nottingham στης Αγγλίας λειτούργησε η πρώτη μηχανή παραγωγής υφάσματος με το όνομα Τούλι. Αυτό σήμαινε μείωση της τιμής της δαντέλας που έως τότε πλεκόταν από φτωχούς προς ικανοποίηση της φιλοδοξίας των πλουσίων. Αυτοί δε φρόντιζαν όπως οι τιμές των πρώτων υλών να είναι μεν φθηνές για την τσέπη τους και ακριβές για τον λαό.

Στο τούλι το μάτι είναι εξάγωνο και πολύ μικρό, ενώ στο δίχτυ τετράγωνο.

Επάνω σε αυτό το ύφασμα προσαρμόζονταν τεχνικές δαντέλας, είτε με απλικέ μοτίβα πλεγμένα με βελονάκι ή κοπανέλι είτε κεντώντας απ’ ευθείας επάνω. Το κέντημα γινόταν με κλωστές βαμβακερές ή μεταξωτές ανάλογου πάχους. Βλέπουμε κεντητούς σκούφους από τούλι στην Ολλανδία, Βέλγιο, Γερμανία και αλλού. Οι γιακάδες και οι κορδέλες για τα μαλλιά ήταν και από κεντημένο τούλι. Γαμήλια πέπλα και εσάρπες καθώς και μεγάλα μαντήλια που φορούσαν στην εκκλησία, συναντούμε πολλά στην Ισπανία.

Σήμερα κεντιέται πολύ. Μεγάλη ζήτηση υπάρχει στην Γαλλία από τους μεγάλους Οίκους Μόδας και όχι μόνον. Οι δαντέλες που είναι κεντημένες σε τούλι από Ευρωπαϊκά χέρια είναι ακριβές. Οι δαντέλες που είναι κεντημένες ή επικεντημένες από Ασιατικά χέρια είναι φθηνότερες μεν γι΄αυτόν που τις παρήγγειλε αλλά ακριβές για τον τελικό αποδέκτη.

Το κέντημα στο λεπτό παραδοσιακό τούλι απαιτεί καλή όραση και σωστή τοποθέτηση του υφάσματος επάνω στο σχέδιο.

Στα μεγάλα εργαστήρια το μοτιβο σχεδιάζεται με μολύβι (άσπρο ή μαύρο) ανάλογα το χρώμα του υφάσματος, κατόπιν το τούλι τεντώνεται σε ξύλινο πλαίσιο και αρχίζει το κέντημα είτε με βελόνα είτε με ειδικό βελονάκι. Με την βελόνα έχουμε νήμα κεντήματος διακεκομμένο ενώ με το βελονάκι συνεχές.

Ερασιτεχνικά, το χάρτινο σχέδιο, καλύπτεται με διαφανές αυτοκόλλητο νάιλον, λίγο μεγαλύτερο από το μέγεθος του σχεδίου και σε χρώμα διαφορετικό από αυτό του χαρτιού για να φαίνεται την ώρα που κεντάμε. Κατόπιν στερεώνουμε προσεκτικά με τρύπωμα, το τούλι επάνω στο σχέδιο, αφήνοντας περιθώριο-στρίφωμα ολόγυρα. Αυτή η τοποθέτηση πρέπει να ακολουθεί τον αυστηρό κανόνα της τοποθέτησης του υφάσματος με την μεγάλη πλευρά του εξάγωνου ματιού, Κάθετα!

Και αρχίζει η αντιγραφή του σχεδίου με τις ανάλογες κλωστές και τις πολλές βελονιές που βοηθούν στην ανάπτυξή του.

Υπάρχει πλήθος βιβλιογραφίας, εύκολης στην χρήση της. Σε παλιά περιοδικά εργόχειρων υπάρχουν επίσης βελονιές και σχέδια.

Σήμερα μπορούμε να κεντήσουμε και σε νάιλον τούλι, με πληθώρα νημάτων. Σε τούλι χοντρό ή λεπτό, με βελονάκι ή με βελόνα, με χάντρες ή πούλιες, με απλικέ ή απλώς κεντώντας.

Το τούλι μπορεί να αποτελέσει τη βάση του Μωσαϊκού.

Η χρήση του πολλαπλή όπως και παλαιότερα.